Woorden maken met letters

De reflex bij een woordspel is om zoveel mogelijk letters kwijt te raken. Toch levert het langste woord vaak niet de meeste punten op, want de puntenwaarde zit in de zeldzame letters, niet in de lengte. Een kort woord met een W, een X of een Q kan een lang woord vol klinkers ruim verslaan. Daarom staat de lijst hieronder gesorteerd op punten en niet op lengte — en zie je bij elk woord meteen wat het opbrengt.

De enige uitzondering is het bonuswoord: wie in één beurt al zijn zeven stenen legt, krijgt er een flinke bonus bovenop. Die bonus zit niet in de score hieronder verwerkt, want hij hangt af van het spel dat je speelt. Zie je dus een woord van precies zeven letters staan, tel er dan in gedachten die bonus bij.

Scrabble en Wordfeud tellen anders

Dat is de fout die het vaakst gemaakt wordt: mensen leren de letterwaarden van het ene spel en passen ze toe op het andere. De verschillen zijn klein maar beslissend. In de Nederlandse Scrabble-editie is de B drie punten waard en de I één; in Wordfeud is diezelfde B er vier waard en de I twee. Ook de P, de U en de Z lopen uiteen. Met de keuzelijst hierboven schakel je tussen beide tellingen, zodat de rangschikking klopt met het spel dat voor je ligt.

De hoeveelheid stenen verschilt trouwens ook. Een Scrabbledoos bevat 102 steentjes, Wordfeud werkt met 104. Dat verandert niets aan wat een woord opbrengt, maar wel aan de kans dat je een bepaalde letter nog trekt.

Aansluiten op een letter die al ligt

Bij een echt spel leg je zelden een woord in het luchtledige: je haakt aan op iets dat er al staat. Vul in het veld "letter op het bord" die letter in. De tool telt hem gratis mee bij je voorraad, maar toont alleen woorden waarin hij ook echt voorkomt. Zo krijg je geen woorden voorgeschoteld die je onmogelijk kunt leggen.

Wat de tool níét kan weten, is waar de bonusvakjes liggen. Een dubbel of drievoudig woordvak kan de rangschikking volledig omgooien, en een driedubbele letter onder een Q is meer waard dan menig lang woord. Gebruik de lijst dus als vertrekpunt en kijk daarna zelf waar je hem het best neerlegt.

Het lengtefilter voor puzzels

Bij een kruiswoordraadsel, een woordzoeker of een puzzeltijdschrift ligt het aantal vakjes vast. Zet dan het aantal letters op de gewenste lengte en je krijgt alleen wat past. In combinatie met de letter die al ingevuld staat, blijft er meestal een handvol kandidaten over.

Blanco stenen

Een vraagteken staat voor een blanco steen. Die mag elke letter worden, maar levert zelf geen punten op — ook niet wanneer hij een Q of een X vervangt. In de scores hieronder is daar rekening mee gehouden: een woord dat op een blanco steun leunt, telt lager dan hetzelfde woord met echte stenen. Met twee jokers loopt het aantal resultaten fors op, want elke invulling wordt geprobeerd.

Welke woorden meetellen

De lijst bevat ruim 300.000 Nederlandse woorden uit de woordenlijst van OpenTaal, inclusief vervoegingen, meervouden en verkleinwoorden. Eigennamen staan er niet in, en woorden met een streepje of een apostrof evenmin — precies zoals de spelregels het willen. Zoek je het omgekeerde, namelijk woorden die al je letters gebruiken, gebruik dan de anagram-oplosser.