Werkuren berekenen

Op je loonbrief staat een vast aantal uren per maand. Bij een 38-urenweek is dat 164,67 — het resultaat van 38 uur maal 52 weken gedeeld door twaalf maanden. Dat getal is handig voor de loonadministratie, maar het komt in geen enkele maand van het jaar echt voor.

In werkelijkheid varieert het aantal werkdagen sterk. In 2026 telt maart 22 werkdagen en mei er 18, doordat er drie feestdagen in mei vallen. Dat scheelt vier dagen, oftewel ruim dertig uur op dezelfde maand. Wie planningen of budgetten maakt op basis van het gemiddelde, komt in mei tekort en houdt in maart over.

Deze berekening gebruikt de echte kalender, met de tien wettelijke feestdagen die op een werkdag vallen eruit gehaald. Feestdagen die in het weekend vallen tellen niet mee, want die waren toch al geen werkdag.

ADV: waarom 40 uur werken 12 dagen oplevert

De wettelijke arbeidsduur in België is sinds 2003 gemiddeld 38 uur per week. Het dagmaximum blijft 8 uur en het weekmaximum 40 uur, maar over het jaar gerekend moet je op 38 uitkomen.

Werk je effectief 40 uur per week, dan bouw je elke week twee uur op die je moet inhalen. Over ongeveer 48 effectieve werkweken — het jaar min je vakantie — komt dat neer op 96 uur, oftewel twaalf dagen van acht uur. Vandaar dat een 40-urenregime standaard 12 ADV-dagen oplevert en een 39-urenregime er 6.

Let op het verschil met vakantiedagen. ADV-dagen staan niet in de wet: ze worden toegekend via een cao of het arbeidsreglement. Je bouwt ze op door effectief te werken, dus tijdens ziekte loopt de opbouw niet door — bij wettelijke vakantiedagen wel. Bij ontslag worden ze ook niet altijd uitbetaald; neem ze dan liever op tijdens je opzegperiode.

Sectoren die lager zitten dan 38 uur

De 38 uur is een bovengrens die per sector verlaagd kan worden. In de metaalverwerking geldt 37,75 uur, in de banksector 35. Wie in zo'n sector 38 of 40 uur werkt, bouwt navenant meer inhaalrust op. Kijk in je cao of arbeidsreglement wat voor jou de norm is — dat cijfer bepaalt alles.

Minder gaan werken

Van 38 naar 30,4 uur is precies vier vijfden, oftewel een vierdagenweek. Het brutoloon volgt die verhouding rechtstreeks: tachtig procent werken geeft tachtig procent loon.

Netto valt het verlies meestal kleiner uit, omdat je in een lagere belastingschijf terechtkomt en er minder bedrijfsvoorheffing wordt ingehouden. Hoeveel precies hangt af van je gezinssituatie en je totale inkomen; deze berekening toont alleen de brutovergelijking.

Er zijn ook gevolgen die niet in het loon zichtbaar zijn. Je pensioenopbouw daalt mee, je vakantiegeld en eindejaarspremie worden herrekend, en bij sommige regelingen zoals tijdskrediet of thematisch verlof bestaan er uitkeringen die het verlies deels compenseren. Vraag dat na bij je vakbond of sociaal secretariaat voor je beslist.